*Đặc điểm của muỗi truyền bệnh Zika
- Các loài muỗi Aedes spp đều có thể nhiễm và truyền virus khi đốt hút máu các loài khỉ và người.
- Nơi đẻ trứng : trong và xung quanh nhà, ở các vườn cây.
*Đường lây truyền
- Muỗi vằn truyền bệnh từ người bệnh sang người lành: kiểu lây truyền chủ yếu, muỗi hoạt động cả ngày; gây dịch lớn khi mật độ muỗi cao, dân cư đông đúc.
- Quan hệ tình dục : ít phổ biến nhưng đã ghi nhận có lây qua tình dục, virus tồn tại ở tinh dịch trên 2 tháng.
- Lây qua nhau thai và lây truyền khi sinh đẻ : phát hiện virus ở nhau thai, thai nhi, dịch ối. Trẻ sơ sinh nhiễm virus khi mẹ mắc bệnh trong vòng 2 tuần trước khi sinh.
- Truyền máu ghép tạng : có nguy cơ lây truyền qua truyền máu nhưng chưa được ghi nhận.
*Bệnh Zika và các biểu hiện lâm sàng
- Ủ bệnh : 3 -> 12 ngày
- Thời gian bệnh: 2 → 7 ngày
- Bệnh nhẹ, ít khi phải nhập viện, tử vong chưa ghi nhận; các dấu hiệu, triệu chứng thường gặp:
+ Sốt nhẹ: 37.8 - 38.5°C , kéo dài 3 -> 7 ngày
+ Phát ban: ban nổi khắp người, ngứa,từ mặt lan ra khắp người, kéo dài 3 ngày.
+ Đau khớp: đau, sưng các khớp nhỏ ở đầu chi.
+ Mắt đỏ: không có mủ, sung huyết.
- Zika là bệnh nhẹ nhưng biến chứng của bệnh rất trầm trọng.
- Các biến chứng đã được ghi nhận khi dịch bộc phát ở các nước tại Nam Mỹ:
- Viêm đa rễ thần kinh ngoại biên Guillain-Barré: gây yếu và liệt cơ ở các chi.
- Tật đầu nhỏ: xảy ra ở trẻ mới sinh khi thai phụ mắc bệnh trong thai kỳ. Sọ và não không phát triển → chu vi vòng đầu nhỏ hơn 31.5- 32 cm lúc mới sinh, ảnh hưởng đến: cơ thể và trí tuệ chậm phát triển; rối loạn ngôn ngữ; Thị giác, thính giác kém phát triển.
- Viêm não màng não, viêm tủy.
*Phòng bệnh
- Nơi - vùng có dịch bệnh:
+ Không để muỗi đốt cả ngày lẫn đêm(diệt lăng quăng, phòng ngừa muỗi đốt và diệt muỗi, xúc hồ nước định kỳ, vệ sinh môi trường sống xung quanh)
+ Tình dục an toàn hoăc tránh quan hệ tình dục
+ Có phương án trì hoãn có thai
+ Phụ nữ có thai không nên đến nơi - vùng có dịch
- Khi trở về từ nơi – vùng có dịch hoặc có tiếp xúc với người bệnh:
+ Không để muỗi đốt trong vòng 14 ngày kể từ ngày rời khỏi nơi – vùng dịch/ tiếp xúc
+ Nếu mắc bệnh,không để muỗi đốt trong vòng 7 ngày kể từ ngày mắc bệnh
+ Nếu là nữ giới: không nên có thai trong vòng 28 ngày sau ngày trở về
+ Nếu là nam giới: tránh quan hệ tình dục hoặc quan hệ tình dục an toàn ( 28 ngày nếu không mắc bệnh;3->6 tháng nếu có bệnh )
